Ẩm thực Việt Nam là cách gọi của phương thức chế biến món ăn, nguyên lý pha trộn gia vị và những thói quen ăn uống nói chung của cộng đồng người Việt và các dân tộc thuộc Việt trên đất nước Việt Nam. Tuy có ít nhiều sự khác biệt, ẩm thực Việt Nam vẫn bao hàm ý nghĩa khái quát nhất để chỉ tất cả những món ăn phổ biến trong cộng đồng các dân tộc thiểu số nhưng đã tương đối phổ thông trong cộng đồng người Việt.
Trong văn hóa Việt Nam, ăn uống là cả một nghệ thuật, nó không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu cơ bản của con người mà còn có mối quan hệ mật thiết đến lối sống, truyền thống dân tộc, được thể hiện rất rõ qua những dụng cụ được dùng trong bữa ăn, cách ứng xử với mọi người trong khi ăn. Vì thế việc ăn uống còn minh chứng cho lịch sử và sự hình thành nền văn hoá của Việt Nam. Các món ăn qua từng giai đoạn nói lên được cuộc sống, con người của giai đoạn đó và của vùng đất – nơi đã sản sinh ra mỗi món ăn.
Việt Nam là một nước thiên về nông nghiệp thuộc đới khí hậu nhiệt đới, vùng nhiệt đới gió mùa. Ngoài ra, lãnh thổ Việt Nam được chia ra ba miền rõ rệt là Bắc, Trung, Nam. Chính các đặc điểm về địa lý, văn hóa, dân tộc, khí hậu đã quy định những đặc điểm riêng của ẩm thực từng vùng – miền. Mỗi miền có một nét, khẩu vị cách chế biến đặc trưng. Điều đó góp phần làm ẩm thực Việt Nam phong phú, đa dạng.
Bún chả Hà Nội - Hương vị đậm đà của Thủ Đô
Ẩm thực miền Bắc mang nét hài hòa, tinh tế và thanh đạm, chú trọng sự cân bằng hương vị và cách phối hợp nguyên liệu. Món ăn thường có vị vừa phải, nhẹ nhàng, hơi chua thanh, ít cay, ngọt hay béo; hay dùng nước mắm loãng hoặc mắm tôm làm gia vị, nước chấm. Gia vị phổ biến gồm chanh, dấm, sấu, tiêu, ớt, gừng, hành, tỏi. Nguyên liệu quen thuộc là rau củ và các loại thủy sản như tôm, cua, cá, trai, hến.
Cơm tấm sườn kiểu miền Nam
Ẩm thực miền Nam mang phong vị đậm đà, phóng khoáng và giàu hương vị, phản ánh sự trù phú của thiên nhiên và nét văn hóa đặc trưng vùng sông nước. Món ăn thường có vị ngọt rõ, béo và đậm vị hơn so với các vùng khác, thường sử dụng đường, nước dừa và các loại mắm như mắm cá linh, mắm cá sặc. Gia vị quen thuộc gồm tỏi, ớt, sả và nước mắm đậm.
Mì Quảng Đà Nẵng
Đồ ăn miền Trung được biết đến với vị cay nồng, với tất cả tính chất đặc sắc của nó thể hiện qua hương vị riêng biệt, nhiều món ăn cay và mặn hơn đồ ăn miền Bắc và miền Nam, màu sắc được phối trộn phong phú, rực rỡ, thiên về màu đỏ và nâu sậm. Các tỉnh miền Trung như Huế, Đà Nẵng, Bình Định rất nổi tiếng với mắm tôm chua và các loại mắm ruốc.